سپرهای ایمنی: شیرجهای عمیق در دنیای گلندهای آرموردار و ضد انفجار
در صنایع حساس و پرخطری مانند نفت، گاز، پتروشیمی، معادن و نیروگاهها، یک اتصال ساده برق میتواند مرز باریکی بین یک عملیات موفق و یک فاجعه تمامعیار باشد. در این میادین، دیگر کابلهای ساده و گلندهای معمولی پاسخگو نیستند. دو نوع تخصصی از گلندها برای این سناریوهای بحرانی طراحی شدهاند: «گلند آرموردار» برای مهار کابلهای زرهدار و «گلند ضد انفجار» برای مهار جرقهها و شعلهها. در این مقاله میخواهیم با یک ذرهبین تخصصی، وارد دنیای این دو نگهبان ایمنی شویم و ببینیم چه چیزی آنها را اینقدر حیاتی میکند.
گلند آرموردار – مهار زره و اتصال به زمین
کابلهای آرموردار (SWA - Steel Wire Armoured) دارای یک لایه سیمهای فولادی به دور عایق خود هستند که از کابل در برابر آسیبهای فیزیکی مانند ضربه، فشار و حتی گازگرفتگی جوندگان محافظت میکند. این زره فولادی علاوه بر محافظت، یک مسیر رسانا برای جریانهای خطا نیز فراهم میکند و باید حتماً در دو طرف کابل به سیستم ارت متصل شود. اینجا دقیقاً وظیفۀ گلند آرموردار است. این گلند دارای یک «مخروط آرمور» یا «حلقه گیرنده» است که پس از نصب، سیمهای فولادی زره در آن محکم شده و همزمان تماس الکتریکی با بدنه گلند برقرار میشود. با اتصال بدنه گلند به شینه ارت تابلو، کل زره کابل زمین میشود. فرآیند نصب آن شامل مراحل دقیقی است: ابتدا روکش بیرونی کابل به اندازۀ مشخص برش خورده و زره نمایان میشود، سپس گلند باز شده و مخروط آن در زیر زره قرار میگیرد، و در نهایت با سفت کردن مهرهها، زره محکم قفل میشود
گلند ضد انفجار – مهندسی برای محیطهای خطرناک
در محیطهایی که گازها، بخارات یا گرد و غبار قابل اشتعال وجود دارند (مانند پالایشگاهها، سکوهای نفتی، کارخانههای مواد شیمیایی و معادن)، حتی یک جرقه کوچک میتواند منجر به انفجاری مهیب شود. گلند ضد انفجار (که با نام Ex Gland نیز شناخته میشود) برای مهار این خطر طراحی شده است. این گلندها باید دارای گواهینامههای بینالمللی ATEX (استاندارد اروپایی) و IECEx (استاندارد بینالمللی) باشند . اصل کار آنها بر دو پایه استوار است: Ex d (ضد انفجار) که در آن، در صورت وقوع انفجار داخل محفظه، گلند از خروج شعله و گازهای داغ به محیط بیرون جلوگیری میکند و شعله در مسیرهای باریک و طولانی رزوهها خنک میشود. و Ex e (ایمنی افزوده) که با استفاده از مواد با کیفیت بالا و طراحی دقیق، احتمال وقوع جرقه و خطا را در همان ابتدا به حداقل میرساند. جنس این گلندها معمولاً از برنج نیکلاندود یا استیل ضد زنگ با تلرانسهای بسیار دقیق ساخته میشود
نکات حیاتی برای انتخاب و خرید
برای گلند آرموردار: حتماً باید قطر خارجی کابل، قطر زره (سیمهای فولادی) و نوع زره (تک لایه یا دولایه) را بدانید. همچنین، جنس بدنه گلند باید با جنس محفظه و شرایط محیطی هماهنگ باشد.
برای گلند ضد انفجار: ابتدا باید «کلاس منطقه خطرناک» (Zone) و «گروه گازی» محیط را مشخص کنید. سپس گلندی را انتخاب کنید که گواهی ATEX/IECEx آن با این کلاسبندی مطابقت داشته باشد. دقت کنید که این گلندها معمولاً به صورت ست کامل (شامل گلند، واشر و مهره قفلی) عرضه میشوند و استفاده از هر قطعۀ متفرقهای در کنار آنها ممنوع است.
نکتۀ مشترک: نصب هر دو نوع گلند نیازمند دقت و مهارت بالاست و بهتر است توسط تکنسینهای آموزشدیده انجام شود. برای خرید انواع گلندهای آرموردار و ضد انفجار استاندارد، میتوانید از خرید گلند با بهترین کیفیت در فروشگاه KEF بهره مند شوید.