از نقشه تا اجرا: راهنمای جامع و اصولی لولهگذاری برق ساختمان و صنعتی
لولهگذاری برق، مرحلهای است که یک نقشه مهندسی را به یک واقعیت فیزیکی در دل ساختمان تبدیل میکند. هرگونه اشتباه در این مرحله میتواند عواقبی جبرانناپذیر داشته باشد: از لهشدگی لوله در زیر بار بتن گرفته تا نفوذ آب و در نهایت اتصالی و آتشسوزی. در این راهنما، گامبهگام روش صحیح لولهگذاری برای انواع لولههای برق را به شما آموزش میدهیم و پرده از راز و رمزهای یک کار حرفهای و استاندارد برمیداریم.
گام اول: برآورد و محاسبۀ مسیرها
پیش از هر اقدامی، باید مسیر دقیق لولهها بر اساس نقشههای تأسیسات برقی مشخص شود . یک اصل طلایی: مسیر لولهها باید تا حد امکان کوتاهترین و مستقیمترین راه را طی کند و از پیچوخمهای غیرضروری پرهیز شود. هر گونه تغییر مسیر ۹۰ درجه باید با استفاده از زانوییهای استاندارد یا جعبههای تقسیم انجام شود. برای مسیرهای طولانی، حتماً جعبههای تقسیم را در فواصل مناسب (حداکثر ۱۲ متر) در نظر بگیرید تا سیمکشی و سیمکشی مجدد در آینده ممکن باشد.
گام دوم: محاسبۀ سایز لوله
همانطور که اشاره شد، سطح مقطع داخلی لوله نباید بیش از ۴۰٪ توسط کابلها پر شود . برای مثال، اگر قصد دارید ۳ رشته کابل ۲.۵ میلیمتر مربع را از یک مسیر عبور دهید، یک لوله ۱۶ میلیمتری کفایت میکند، اما برای ۵ رشته از همین کابل باید حداقل از لولۀ ۲۱ میلیمتر استفاده کنید. جدولهای استاندارد برای این محاسبات موجود است و بهتر است قبل از برشکاری، حتماً آنها را چک کنید.
گام سوم: برش و خمکاری لولههای صلب
برای برش لولههای PVC، از یک کمانبر یا اره مویی با تیغۀ ریزدندانه استفاده کنید تا لبهای صاف و بدون پلیسه ایجاد شود. برای خمکاری لولههای PVC ساختمانی، باید از «فنر خمکاری» استفاده کنید. فنر را داخل لوله قرار داده، سپس با حرارت ملایم یک سشوار صنعتی، لوله را گرم کنید و به آرامی خم نمایید. پس از خمکاری، اجازه دهید لوله کاملاً سرد شود و سپس فنر را خارج کنید. هرگز لوله PVC را بدون حرارت و بدون فنر خم نکنید، زیرا این کار باعث لهشدگی و کاهش قطر داخلی میشود . لولههای فلزی گالوانیزه نیز با استفاده از دستگاه خمکن دستی یا هیدرولیک خم میشوند.
گام چهارم: نصب و مهار لولهها
لولهها را بر اساس مسیر مشخصشده با بستهای مخصوص به میلگردهای سازه یا دیوار مهار کنید. برای لولههای PVC، بستهای کمربندی پلاستیکی و برای لولههای فلزی، بستهای فلزی مناسب هستند. فواصل مهار کردن باید استاندارد باشد: برای لولههای صلب حداکثر ۱.۵ متر و برای لولههای انعطافپذیر حداکثر ۵۰ سانتیمتر. دقت کنید که بستها نباید به قدری محکم باشند که لوله را تغییر شکل دهند.
گام پنجم: اتصالات و جعبههای تقسیم
اتصالاتی مانند زانویی، بوشن و جعبه تقسیم باید قبل از بتنریزی به طور کامل نصب شوند. اتصال بین لوله و جعبه تقسیم باید با استفاده از مهرههای قفلی (گلند) انجام شود تا یک اتصال محکم و بدون لغزش ایجاد کند . دهانۀ تمام لولههایی که به جعبه تقسیم ختم میشوند باید کاملاً مسدود شود تا از ورود بتن، گچ و نخالههای ساختمانی در طول عملیات ساختمانسازی جلوگیری شود.
اشتباهات رایج و بسیار خطرناک در لولهگذاری برق
- پر کردن بیش از ۴۰٪ سطح مقطع لوله (گرم شدن بیش از حد کابلها).
- خم کردن لوله PVC بدون فنر و حرارت (لهشدگی و انسداد مسیر).
- استفاده از لوله خرطومی بیکیفیت و سبک در مسیرهای تحت فشار بتن (لهشدگی کامل لوله).
- مسدود نکردن دهانۀ لولهها در زمان ساخت (ورود بتن و نخاله).
- استفاده نکردن از جعبههای تقسیم در طول مسیرهای بلند.
- استفاده از آرنجهای تیز ۹۰ درجه بدون جعبه تقسیم برای لولههای صلب (غیرقابل سیمکشی شدن).
- نصب نکردن لولۀ ارت مجزا برای مسیرهای فلزی.
برای خرید انواع لولههای برق استاندارد و اتصالات باکیفیت، میتوانید به محصولات لوله برق مراجعه کرده و پروژۀ خود را با اطمینان کامل اجرا کنید.