سپاه فرماندهی: شیرجهای عمیق در دنیای تخصصی انواع شاسیهای صنعتی
اگر چراغهای سیگنال چشمان یک تابلو برق باشند، شاسیها بدون شک دستان و انگشتان فرماندهی آن هستند. هر فشاری که بر یک شاسی وارد میشود، یک فرمان قطع یا وصل، یک دستور راهاندازی یا توقف اضطراری، یا یک تغییر حالت در پروسۀ صنعتی را رقم میزند. اما آیا همۀ شاسیها مثل هم عمل میکنند؟ قطعاً خیر! مهندسان برق برای هر سناریوی کنترلی، یک شاسی با طراحی منحصربهفرد ابداع کردهاند. از زوج مشهور استارت و استپ گرفته تا دکمۀ قرمز نجاتبخش قارچی، و از انتخابگرهای چرخشی سلکتوری تا شاسیهای دو سر تخصصی. در این مقاله، این سپاه کوچک اما قدرتمند را زیر ذرهبین میبریم و میبینیم هر کدام برای چه میدان نبردی ساخته شدهاند.
شاسی استارت و استپ
در هر تابلو برق صنعتی که یک موتور سه فاز در آن کنترل میشود، قطعاً این زوج معروف را پیدا خواهید کرد: شاسی سبز رنگ «استارت» و شاسی قرمز رنگ «استپ». این دو، پایهایترین و در عین حال پرکاربردترین اعضای خانوادۀ شاسیها هستند
شاسی استارت (NO - Normally Open): این شاسی یک کنتاکت «باز» دارد. یعنی در حالت عادی، مسیر جریان از طریق آن قطع است. لحظهای که اپراتور آن را فشار میدهد، کنتاکت وصل شده و جریان برقرار میشود. این جریان لحظهای برای تحریک بوبین کنتاکتور و راهاندازی موتور کافی است. به محض رها شدن، فنر داخلی شاسی، آن را به حالت عادی (قطع) بازمیگرداند.
شاسی قارچی (توقف اضطراری)
در میان همۀ تجهیزات یک تابلوی برق، یک قطعه وجود دارد که نباید هرگز از کنار آن بیتفاوت گذشت: شاسی قارچی. این دکمۀ بزرگ قرمز رنگ که شبیه به یک قارچ است، برای مواقع بحرانی طراحی شده است. فرض کنید یک دستگاه صنعتی شروع به رفتار غیرعادی و خطرناک میکند. در این لحظه، اپراتور فرصت ندارد به دنبال شاسی استپ کوچک بگردد. او با یک ضربه، سر بزرگ شاسی قارچی را فشار میدهد. دو اتفاق همزمان میافتد: اول، مدار فرمان قطع میشود و دستگاه خاموش میگردد. دوم، و این بسیار مهم است، شاسی قارچی در همان حالت «قطع» قفل میشود. این بدان معناست که حتی اگر دست اپراتور از روی آن برداشته شود، دستگاه روشن نخواهد شد. برای راهاندازی مجدد، ابتدا باید شاسی قارچی را آزاد کرد (معمولاً با چرخاندن آن در جهت فلش) تا از حالت قفل خارج شود. این مکانیزم هوشمندانه، از شروع ناگهانی و غیرمنتظرۀ دستگاه که میتواند به فاجعه منجر شود، جلوگیری میکند.
شاسی سلکتوری (کلید گردان)
همیشه همۀ فرمانها لحظهای نیستند. گاهی اوقات نیاز داریم که یک وضعیت مشخص را انتخاب کنیم و دستگاه تا اطلاع ثانوی در همان وضعیت باقی بماند. اینجا است که شاسی سلکتوری وارد میدان میشود. این شاسیها به جای یک دکمۀ فشاری، یک اهرم چرخشی دارند که میتوان آن را بین چند وضعیت مختلف چرخاند. مثلاً یک شاسی سلکتوری سه وضعیته ممکن است حالتهای «دستی - خاموش - خودکار» را برای یک پمپ انتخاب کند. اپراتور اهرم را روی حالت «خودکار» میگذارد و پمپ بر اساس فرمان سنسورها روشن و خاموش میشود. این شاسیها بر خلاف شاسیهای استارت که لحظهای هستند، در وضعیت انتخابشده باقی میمانند. شاسیهای سلکتوری در مدلهای دو وضعیته، سه وضعیته و حتی بیشتر تولید میشوند.
دیگر اعضای خانواده شاسیها
شاسی دوبل (دو سر): این شاسیها دارای دو سر مجزا هستند که میتوانند برای کنترل دو مدار مختلف از یک نقطه استفاده شوند.
شاسی چراغدار (Illuminated Push Button): یک شاسی که درون خود یک چراغ سیگنال کوچک (معمولاً LED) دارد. با فشردن شاسی، چراغ آن روشن میشود و بازخورد بصری فوری به اپراتور میدهد.
شاسی واترپروف (ضد آب): برای محیطهای بسیار مرطوب و شستشو طراحی شده و دارای درجۀ حفاظت بالا (IP67 و بالاتر) است
برای خرید انواع شاسیهای صنعتی اصل و باکیفیت از برندهای معتبر، میتوانید از محصولات شاسی فروشگاهKEF دیدن کنید.